วันอังคารที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2569

ตามพรลิงค์ #ep2 รหัสนัยของตามพรลิงค์




มรดกโลก จันทรภาณุ

ถ้าพระธาตุนครศรีธรรมราชได้ขึ้นทะเบียนมรดกโลกจากการประชุมที่ปูซานรอบนี้ตามข่าว พระเจ้าจันทรภาณุผู้เป็นปฐมบทของทั้งพระธาตุ และการสถาปนาชุดรูปแบบเถรวาทลังกาวงศ์บนแผ่นดินเอเชียอาคเนย์จะถูกกล่าวถึงมากขึ้น

จากเดิมที่รัฐไทย แกล้งไม่สนใจ ไม่ให้น้ำหนักความสำคัญ กระทั่งอนุสาวรีย์ก็ไม่สร้างให้ ต่างจากตำนานก่อนยุคสุโขทัยคนอื่น ขนาดพระเจ้าพรหมมหาราช รัฐก็ยังสถาปนาขึ้น ทั้งนี่คือตำนานล้วนๆ เป็นควันเบาบางเพราะไม่มีหลักฐานโบราณคดีใดๆรองรับเลย เจ้าแม่จามเทวี รัฐก็สร้าง ยุคหลังนี่เอง ผมรู้จักพี่พรศิลปินช่างปั้น เจ้าแม่จามเทวีหริภุญชัยไม่ใช่ไทย

รัฐไทยสวม รับ เอามาโยงประวัติศาสตร์เดิมก่อนสุโขทัย ให้รองรับเรื่องราวของรัฐไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทยได้หมดแทบทุกเรื่อง … ยกเว้นจันทรภาณุ รัฐไทยไม่รับ จะด้วยเพราะเป็นแขก หรือ ระแวงอิทธิพลของเมืองนครในอดีตก็ไม่รู้แน่

เอาเป็นว่า จันทรภาณุ มีอยู่จริงๆ และเป็นกษัตริย์บนแผนดินที่ต่อมาเป็น Thailand ร่วมสมัยกับพ่อขุนศรีอินทราทิตย์

ขณะที่พ่อขุนบานเมือง ขุนราม ยังเด็กพ่อขุนศรีเพิ่งได้สุโขทัย อยุธยายังไม่มี พระเจ้าจันทรภาณุยกทัพเรือศรีธรรมราชตามพรลิงค์ข้ามทะเลใหญ่ไปเกาะลังกา ในประวัติศาสตร์เอเชียอาคเนย์ไม่มีแบบนี้นะครับ เพราะส่วนใหญ่เป็นโจรสลัดออกปล้นแล้วถอน ไม่ได้ไปแบบทัพกษัตริย์

ครั้งแรกแพ้กลับมา ฟูมฟักและสร้างอาณาจักรตามพรลิงค์อยู่ 15 ปี แล้วยกไปตีลังกาอีกหน เป้าหมายคือความเป็น มหาธรรมราชาแบบพระเจ้าอโศกมหาราช แนวคิดพุทธเถรวาท ศาสนากับอาณาจักรไปด้วยกัน

 กษัตริย์ต้องอ้างอิงจักรวาลทัศน์ของศาสนาตลอดเวลา ราชสาสน์ท้ารบ ต้องอ้างการทะนุบำรุงสืบบวรพุทธศาสนา จันทรภาณุไปรบเพื่อขอพระทันตธาตุเขี้ยวแก้วจากราชวงศ์ลังกามาไว้ที่พระธาตุนครศรี
ผลรบแพ้ ตายที่ลังกาเพราะการเมืองอินเดียใต้ ลังกาเอง ก็รบกันตลอดเวลา มีทั้งทมิฬ สิงหล ในเกาะ ส่วนนอกเกาะก็ีโจฬะ ปาณฑยะ ลังกาขออินเดียใต้มาช่วยปราบทัพเมืองนคร คำภีร์เรียกทัพจันทรภาณุว่า ชวากะ ชาวชวา

ประเด็นที่จะชี้คือ สิ่งที่พระเจ้าจันทรภาณุสร้างและฝากไว้เป็นมรดกแผ่นดินไม่ใช่แค่พระธาตุทรงลังกาโอคว่ำที่ใหญ่โตองค์นั้น นั่นแค่ hardware สิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าคือ software ที่มีพลังยิ่งใหญ่มาก

ในประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนาเถรวาทนิกาย นับแต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้ามา มีกษัตริย์อัครศาสนูปถัมป์ สำคัญที่ทำให้แนวทางเดิม คือเถรวาทนิกายยังหยั่งรากอยู่ได้ยาวนาน คนแรกคือ พระเจ้าอโศกมหาราช คนต่อมาผู้ที่ทำให้พุทธศาสนายังปักอยู่ก็คือพระเจ้าปรากรมพาหุ แห่งลังกา องค์ก็มหาราชตัวจริง เกิดก่อนจันทรภาณุราวร้อยปี ในตอนนั้นอินเดียแทบล่มเพราะมุสลิมรุกเข้า นาลันทาถูกเผารัฐฮินดูก็แทบเอาตัวไม่รอด

พระเจ้าจันทรภาณุ เป็นกษัตริย์ที่สืบแนวทางต่อจาก ปรากรมพาหุ สถาปนาอาณาจักรเถรวาทที่ใช้ธรรมนำหน้า แบบอโศก

นามสถาปนา ศรี +ธรรม +อโศก = ศรีธรรมาโศก ชัดเจนในตัวเอง


มรดกของตามพรลิงค์ไม่ได้ละลายไปพร้อมกับกองทัพสิบสองนักษัตรที่เกาะลังกาโพ้น เพราะเถรวาทลังกาวงศ์ยุคแรกสุด อุปัชฌายะ ต้องบวชกับพระที่บวชจากอุโบสถลังกามาเท่านั้น สงฆ์จากเมืองนครเป็นทริ้กเกอร์หมุนจักรวาลทัศน์ใบใหม่สวมลงครอบดินแดนนี้ ที่เดิมนับถือทั้งเทพฮินดู ทั้งมหายาน ผีฟ้าแถน

มหาเถรศรีศรัทธา แห่งราชวงศ์เหนือ ต้องไปลังกา อำนาจการเมืองมาพร้อมอำนาจศาสนา ที่สุดกษัตริย์สุโขทัยก็รับเป็นมหาธรรมราชาต่อมา นามสถาปนา มหาธรรมราชา มีความหมายที่ลึกซึ้งประหวัดย้อนกลับไปถึงอโศก

ไม่มีจันทรภาณุ ก็ไม่แน่ว่า มหาธรรมราชาแห่งสุโขทัยจะมีพัฒนาการยอกย้อนอ้อมโลกแบบไหน

มรดกจันทรภาณุตามพรลิงค์ ที่เป็น softpower ฝังลึกในดินแดนคาบสมุทร ของที่ระลึกเงินตราหัวนะโมใช่ ! เหรียญจตุคามรามเทพ สืบทอดต่ออย่างแยบยลนะครับ ผู้สร้างมีความเข้าใจรากเหง้าเดิมถึงแก่น แล้วประยุกต์ปรับมาเป็นปัจจุบัน องค์เทวบาลสี่ทิศที่ลังกา เมืองนครรับมาแต่ 2 คือท้าวขัตตุคาม และ รามวิษณุ เฝ้าประตูพระธาตุ การสถาปนาจัตุตามขึ้นมา ให้ครบ 4 คือความแยบยลทีเดียวเลยล่ะ


หน้าเหรียญ มีการประดิษฐ์สร้างลายประดับ สุริยัน จันทรา

สุริยัน จันทรา เกี่ยวอะไรกับตามพรลิงค์ ?

ก็นามจันทรภาณุไงครับ จันทร์+ภาณุ หมายถึง สุริยันกับจันทรา

รัฐไทยตั้งแต่รัตนโกสินทร์ ถึงชาตินิยมจอมพล ป. จนกระทั่งมาถึงยุคชาติไทยนั้นยิ่งใหญ่ในบูรพา แกล้งมองไม่เห็นบทบาทที่ใหญ่มากๆ ของจันทรภาณุ ผู้หยั่งรากเถรวาทพุทธธรรมราชาไว้บนแผ่นดิน
ทำไมเหรอ นั่นน่ะสิ ทำไมเหรอ ถ้าพระธาตุเมืองนครได้มรดกโลกขึ้นมาจริง คงมีคนอยากรู้คำตอบเยอะขึ้น

เรื่อง-บัณรส บัวคลี่
ภาพ-เจมิไนAI
เพจ แกล้มเล่า 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น